ครอบครัวท่านขุนสมานจีนประชา (เดิมชื่อจ๋าย) เมื่อท่านขุนสมานจีนประชาถึงแก่กรรมแล้ว ภรรยาทั้ง 2 ของท่านขุนสมานจีนประชา นางทิม สืบสมาน และ นางผ่อง สืบสมาน (เพิ่มนคร) พร้อมด้วย นางยี่สุ่น มีความศรัทธาคิดจะสร้างวัดเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้สามีผู้ล่วงลับ จึงได้ดำเนินการสร้างวัด ปรากฏตามหลักฐาน เมื่อ พ.ศ. 2422 เมื่อสร้างวัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว จึงได้ตั้งชื่อวัดว่า วัดใหม่ขุนสมานเพิ่มนคร
แต่เดิมเป็นวัดฝ่าย
มหานิกาย แต่ปกครองไม่นานนัก
ผู้สร้างวัดได้ถวายพระในคณะธรรมยุตมีพระครูศิริปัญญามุนี
(อ่อน
เทวนิโพ
) เป็นประธานสงฆ์ในการรับถวาย
ต่อมา
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสเสด็จออกตรวจสังฆมณฑลทางเรือตามลำแม่น้ำบางปะกง
พระองค์ทรงเห็นป้ายชื่อวัดว่าไม่สอดคล้องกับตำบลไผ่แสวก
จึงทรงตั้งชื่อเสียใหม่ว่า
วัดไผ่แสวก เพื่อให้สอดคล้องกับตำบล
แต่เมื่อทางราชการได้ยุบตำบลไผ่แสวกไปรวมกับตำบลบางแก้ว
พระเถระผู้ใหญ่พร้อมด้วยภิกษุสามเณรชาวบ้านอุบาสกอุบาสิกาต่างก็มีความเห็นพ้องกันว่าสมควรที่จะเปลี่ยนชื่อวัดเสียใหม่
เป็น
"วัดสมานรัตนาราม
" ให้มีชื่อคำว่า
สมาน
เพราะเป็นตระกูลที่สร้างวัดและคำว่าแก้ว
เพื่อให้สอดคล้องกับตำบล